« ابو عبد الله احمد بن محمد بن حنبل شيبانى » معروف به « ابن حنبل » از محدثان بنام اواسط قرن سوم هجرى است . [ الكنى و الالقاب 1 / 258 ] مىنويسد : « ابن حنبل » اصلا از مردم مرو بود و در بغداد مىزيست . چهارمين پيشواى اهل سنّت است . در فن حديث از همگان آگاهتر و يكتاى زمانش بود . كتاب « مسند » از تأليفات اوست . احاديثى را در آن گرد آورده كه جمعآورى آنها براى ديگران ميسور نبوده است . « ابن حنبل » هزار هزار حديث از حفظ داشت و از شاگردان « امام شافعى » و از خواص او بوده است و از اين ويژگى همواره برخوردار بود تا اينكه « امام شافعى » درگذشت . به « ابن حنبل » گفتند كه بايد قرآن را مخلوق بدانى ، او از اين معنى اعراض كرد و آن عقيده را نپذيرفت . براى همين او را به زندان انداختند . « ابن حنبل » در مناقب و فضائل حضرت على عليه السلام احاديث بسيارى نقل كرده و كتاب بزرگى در مناقب حضرت على و خاندان او عليهم السّلام تأليف نموده است . در اين كتاب احاديثى از رسول اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله روايت مىكند كه همگى آنها حاكى از نص خلافت بلافصل على عليه السلام است . « ابن حنبل » در سال 241 هجرى در بغداد چشم از جهان فرو بست و در مقبرهء باب حرب دفن شد و گروه بسيارى - كه تا آن روز براى هيچيك از اكابر و گذشتگان اتفاق نيفتاده بود - در تشييع جنازهء او حضور يافتند . و هنگامى كه جنازهء « ابن حنبل » را براى نمازگزاردن بر جنازه‌اى متوقف ساختند ، يكى از بزرگان آن روزگار فرياد كشيد و گفت : و اظلمت الدنيا لفقد محمد و اظلمت الدنيا لفقد ابن حنبل مأمون عباسى با « احمد حنبل » مخالفت داشت و براى همين او را به زندان انداخت و زمانيكه متوكل عباسى قدرت را در دست گرفت ، مذهب « احمد » را رواج داد و از او تجليل نمود . « احمد حنبل » با اينكه معاصر امام رضا عليه السلام و امام جواد عليه السلام و امام هادى عليه السلام بوده ولى از آنها در كتاب مسند حديثى نياورده است !